Ustaw jako startową
Zapisz do ulubionych
Drukuj stronę
Oficjalna strona miasta
Towarzystwo Przyjaciół Mszczonowa

[ strona główna ] [ aktualności ] [ Wiadomości Mszczonowskie ] [ pliki do pobrania ] [ galeria ] [ linki ] [ kontakt ]
Statut TPM
Działalność TPM
Członkowstwo w TPM
Historia miasta
Kalendarium
Pocztówki
Niezależne forum
Archiwum
Komunikaty
HISTORIA MIASTA MSZCZONÓW (w zarysie)

Historia Mszczonowa Mszczonów w swej ponad 760-letniej historii przechodził różne koleje losu, które były odbiciem dziejów Mazowsza.
Na karty historii wkroczył przypadkowo, już jako istniejąca osada, będąc miejscem wystawienia dokumentu, który nie dotyczył spraw bezpośrednio z nim związanych. Można postawić hipotezę, że Mszczonów był w tym czasie własnością książęcą i znajdował się w nim niewielki dwór, w którym książę zatrzymywali się nieraz na dłużej, gdy polowali w okolicznych rozległych puszczach.
   Do czasu lokacji miasta znaczenie osady było niewielkie, jednak jej rolę powiększało dogodne położenie przy drodze z Rawy do Sochaczewa, ówczesnych najważniejszych ośrodków administracyjnych na zachodnim Mazowszu. Droga ta była jednym z niewielu przejść przez bagniste puszcze położone równoleżnikowo na południe od Bzury.
   Dodatkowym czynnikiem wyróżniającym Mszczonów w gronie okolicznych miejscowości był kościół, którego istnienie jest poświadczone od 1324 roku. Przed lokacją miasta kościół ów był już siedzibą parafii. Ponieważ na południe od Puszcz: Bolimowskiej, Jaktorowskiej i Korabiewskiej dla rozległych obszarów z rzadkim osadnictwem rozrzuconym po lasach, potrzebny był ośrodek administracyjny i gospodarczy, logiczną konsekwencją była więc lokacja miasta w Mszczonowie, co stało się przed 1377 rokiem. Później, przy organizacji podziału administracyjnego w XV wieku, Mszczonów stał się już siedzibą niewielkiego, obejmującego 405 km2 powiatu mszczonowskiego.
   Okres od włączenia Mszczonowa wraz z ziemią sochaczewską do Korony w 1476 roku, do wojen ze Szwecją, był korzystny dla rozwoju miasta. Jednak mimo wysokiej rangi administracyjnej i korzystnego położenia, Mszczonów nie wyrósł na większy ośrodek. Przyczyny tego stanu rzeczy można wskazać dwie. Po pierwsze, rynek lokalny Mszczonowa był wprawdzie bardzo rozległy, a sąsiednie targi znajdowały się dość daleko i stanowiły małą konkurencję, jednak większość terenu pokrywały podmokłe puszcze. Wioski były nieliczne i małe, a wielkość areału ziemi ornej całego powiatu mszczonowskiego była mniejsza od niektórych parafii położonych w okolicach Łowicza czy Skierniewic. Drugi ujemny czynnik to przekazanie Mszczonowa w XVI wieku, najpierw w dzierżawę dożywotnią, a potem w dziedzicz-ne władanie, rodzinie Radziejowskich, właścicieli sąsiednich dóbr Radziejowice. Właściciele dbali przede wszystkim o własne interesy i przez nadmierny fiskalizm obniżali możliwości rozwoju miasta
   Od wojen ze Szwecją w latach 1655-1657 do upadku Rzeczypospolitej w 1795 roku w Mszczonowie, podobnie jak i w innych okolicznych miastach, trwał okres upadku i zastoju. Po wojnach spadła liczba ludności i zmniejszyła się liczba rzemieślników, upadł handel. Ubóstwo okolicznych wsi, wynikłe po części z wojen, ale głównie z kryzysu gospodarki folwarcznej, powodowało, że chłopi nie kupowali wyrobów rzemieślniczych powracając do gospodarki naturalnej. W Mszczonowie osiedlili się Żydzi, których liczba systematycznie wzrastała, aż w 1778 roku zostali przyjęci do obywatelstwa miejskiego. Pewne ożywienie i oznaki rozwoju miasta wystąpiły dopiero pod koniec XVIII wieku. W okresie zaborów w latach 1795-1918 szereg istotnych wydarzeń, które w sposób decydujący miały wpłynąć na dalsze losy Mszczonowa. Mimo, że jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku Mszczonów należał do najludniejszych miast na zachodnim Mazowszu, a w chwili wybuchu I wojny światowej jego liczba ludności przekroczyła 8 tyś. mieszkańców (szczytową liczbą w swej dotychczasowej historii), to jednak spotkało miasto szereg niepomyślnych wydarzeń. W latach 1800 i 1862 miały miejsce wielkie pożary, które zniszczyły większość zabudowy mieszkalnej. Mieszkańcy pracowicie odbudowywali zniszczenia, jednak rzutowały one na rozwój gospodarczy.
   W 1845 roku Mszczonów ominęła linia kolejowa z Warszawy do Wiednia (mimo że pierwotnie jej przebieg planowano przez miasto). Stało się tak na żądanie Namiestnika Królestwa, który żądał, aby linię kolejową skierować przez Skier-niewice, gdzie znajdował się dwór carski. Pożar z 1862 roku i zniszczenie budynków miejskich w Mszczonowie spowodował natomiast, że z braku pomieszczeń dla urzędów, siedzibę powiatu - tworzonego w 1867 roku - ulokowano w dwa razy mniejszym do Mszczonowa Błoniu.
  W okresie międzywojennym Mszczonów nie posiadający przemysłu wegetował bez możliwości rozwoju. W porównaniu do 1914 roku spadła również liczba ludności. Kolejną tragedię przyniosła II wojna światowa. W czasie działań wojen-nych we wrześniu 1939 roku miasto - najpierw zbombardowane przez lotnictwo nieprzyjaciela, a potem umyślnie podpalone przez żołnierzy niemieckich - straciło około 80% zabudowy. Eksterminacja całej ludności żydowskiej dokonana przez władze okupacyjne spowodowała kolejny spadek liczby ludności. Kaflarnia W okresie Polski Ludowej do końca lat pięćdziesiątych w Mszczonowie panowała stagnacja. Ubywało ludności, gdyż młodzi wyjeżdżali do innych miast, jednak powoli odbudowywano zniszczenia. W latach sześćdziesiątych powolny rozwój miasta zapoczątkowała lokalizacja dwóch zakładów przemysłowych. Jednak nadal tempo rozwoju było niewielkie, tak że dopiero w drugiej połowie lat osiem-dziesiątych Mszczonów przekroczył liczbę ludności z 1939 roku. Ważnym natomiast wydarzeniem dla miasta było utworzenie w 1972 roku gminy Mszczonów. Po latach zapaści przyszedł jednak dobry okres i dla Mszczonowa. Szczególnie dynamiczne zmiany są dostrzegalne od 1989 roku, kiedy to samorządy w związku z demokratyzacją kraju, mogły się w końcu poczuć rzeczywistymi gospodarzami na swoim terenie. Obecnie Mszczonów przeistacza się w prężnie działający ośrodek logistyczno-przemysłowy.


[ strona główna ] [ aktualności ] [ Wiadomości Mszczonowskie ] [ pliki do pobrania ] [ galeria ] [ linki ] [ kontakt ]
Copyright ©Towarzystwo Przyjaciół Mszczonowa